Gelecek öngörülerinin tartışıldığı pek çok ortamda, gündemdeki yerini her daim sıcak tutan bir konu konuşuluyor; kripto paralar.
6 ay önce birisi bana bu konuya yaklaşımımı sorsa emin olun “mesafeli kalın” diyebilirdim ancak yokuş aşağı hızla değişen gündemin sonrasında bugüne geldiğimizde bu konuya karşı önyargım ciddi oranda azalmış bir seviyede.
“Maçın kırılma anı” nasıl mı yaşandı? Tabii ki gelecek konusunda “oyun kurucu” haline gelen Çin’in yaptığı öncü bir hamleyle her şey başladı. Tıpkı bin yıl önce olduğu gibi.
Yaklaşık bin yıl önce, yalnızca madeni paranın geçerli olduğu bir dönemde Çin; dünya üzerindeki ilk kağıt parayı kullanan öncü bir ülke olmuştu. Şimdi ise dünya üzerinde kendi yerli parasını dijital ortama aktaran ilk ülke olarak bir kez daha tarihe geçti.
Cambridge Bitcoin madenciliği 2020 yılı verilerine göre, BTC madenciliğinde %65 oranla Çin birinci sırada yer alıyor. Çin’i %7,4 ile ABD izliyor.
Çin Hükümeti, doların dünya üzerindeki baskınlığını azaltmak amacıyla gelecekte sıklıkla karşımıza çıkmaya hazırlanan resmi dijital paraların ilki olarak yerli parası Yuan’ın dijital halini yürürlüğe soktu.
Kripto para piyasasının 2 trilyon doları aştığı şu zamanlarda Doğu’nun 1 numarasından böyle bir hamle gelmesi gayet normal olsa gerek.
Bu öncü hamlesi sayesinde Çin, dünya üzerinde yerli parasını dijital ortama entegre ederek ilk defa dijital bir para birimi devlet çapında yasal bir ödeme aracı olarak kabul edilmiş oldu.
Bir önceki yazımda yükselmeye hazırlanan bir ejderhaya benzettiğim Çin’in bu hamlesinin sonrasında Batı’nın 1 numarası ABD tarafında ise kısmen bir telaş söz konusu gibi gözüküyor.
Çıkan haberlere göz attığımızda Biden yönetiminin Çin’in dijital Yuan çıkarma planına yönelik incelemelerini artırdığı, dijital Yuan ile birlikte global finansal sistemin cari yapısında ani bir değişiklik olmasından endişe ettikleri iddia ediliyor.
Dijital para birimini oluşturmayı düşünen tek ülkenin yalnızca Çin olmadığını da ayrıca belirtelim. Japonya dijital para birimini denemeye başlarken, Tayland kendi perakende dijital para biriminin denenmesi için bir zaman çizelgesi açıkladı.
CNBC’nin 2 Nisan tarihli haberinde yer alan bilgilere göre şu anda beta testleri gerçekleştirilen ve ismi tam olarak netleşmeyen Dijital Yuan, pilot uygulama olarak seçilen bazı şehirlerdeki yerel mağazalarda kullanılmaya başlandı. Çin Merkez Bankası’nın (PBoC) Araştırma Bürosu Başkanı Wang Xin, Dijital Yuan’ın son bir yıldır pilot şehirlerde kullanıldını ve merkez bankası dijital para birimine ilginin oldukça yoğun olduğunu bildirdi.
Ezcümle; blockchain teknolojisi ilerleyen dönemde popülerliğini sürdürecek gibi gözüküyor. Bu popülizmin bir devrime dönüşme durumu ise diğer ülkelerin konuya ilişkin adımlarıyla şekilleneceği yönünde gösteriyor. Kripto para konusuna en ciddi ivmeyi kazandıran açıklama Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in 2019 yılının sonlarında Blockchain teknolojisinin önemine değinen ve Çin’deki Blockchain çalışmalarını desteklediğini ifade eden açıklamaları olduğunu söyleyebiliriz.
Bu açıklamayla peş peşe bir zaman diliminde ise “Libra” isimli dijital parasını tanıtan Facebook CEO’su Zuckerberg’in Xi Jinping’in demeçlerinden rahatsız olduğunu ve bu durumu önüne çeşitli engeller çıkaran ABD yönetimine endişelerini aktardığını hatırlatalım.
Ercem Pekel 